Elon Musk cảnh báo về AI

Elon Musk trong buổi phỏng vấn của Peter Diamandis. Ảnh: Moonshots.

Mới đây, một cuộc đối thoại định hình tương lai đã diễn ra tại nhà máy Gigafactory của Tesla ở Austin, Texas với sự tham gia của tỷ phú

Tỷ phú Elon Musk cùng nhà sáng lập Link Ventures David Blundin (trái) và nhà sáng lập Zero Gravity Peter Diamandis (phải). Ảnh: Peter Diamandis/Moonshots.

AGI là AI có khả năng học tập, tư duy và thực hiện bất kỳ nhiệm vụ trí tuệ nào như con người. Khác với AI hiện nay vốn chỉ làm tốt một việc cụ thể, AGI sở hữu trí thông minh đa năng, có thể tự giải quyết những vấn đề phức tạp và linh hoạt trong mọi lĩnh vực. Khi đạt đến AGI, máy móc sẽ chính thức sở hữu trí tuệ tương đương và sớm vượt xa bộ não con người.

Thời điểm đạt được AGI từng là chủ đề gây tranh cãi gay gắt giữa hai luồng quan điểm trái chiều. Một bên là những người lạc quan như Elon Musk hay Sam Altman (CEO OpenAI), tin rằng AGI sẽ xuất hiện ngay trong giai đoạn 2025 - 2027 nhờ vào sự bùng nổ của năng lực tính toán. Ngược lại, nhiều nhà khoa học hàng đầu như Yann LeCun lại hoài nghi, cho rằng cột mốc này có thể còn cách xa hàng thập kỷ nữa.

Về mặt kinh tế, ông tin rằng khi chi phí lao động và trí tuệ được cắt giảm tối đa, thế giới sẽ bước vào kỷ nguyên "siêu dư thừa". Hàng hóa và dịch vụ khi đó sẽ có mức giá rẻ chưa từng thấy, tiệm cận chi phí nguyên vật liệu và năng lượng.

"Mọi người có thể sở hữu bất cứ thứ gì họ muốn", Musk chia sẻ. Tuy nhiên, ông cũng thận trọng cảnh báo về giai đoạn chuyển tiếp từ 3-7 năm tới. Đây sẽ là thời kỳ "gập ghềnh" khi xã hội phải đối mặt với sự xáo trộn và bất ổn song hành cùng sự thịnh vượng tột độ.

Cuộc đại dịch chuyển

Nếu năm 2026 được coi là cột mốc khai sinh của AGI, thì giai đoạn 3-7 năm kế tiếp sẽ là thời kỳ chuyển đổi mà ông Musk cho là biến động nhất từ trước tới nay. Làn sóng biến động này sẽ tấn công trực diện vào tầng lớp trí thức - vốn được coi là xương sống của xã hội hiện đại.

Tỷ phú chỉ ra rằng, mọi công việc thực hiện qua bàn phím và chuột đều trở nên yếu thế trước trí tuệ nhân tạo.

"Nhân viên văn phòng sẽ là những đối tượng đầu tiên bị thay thế. Ngoại trừ các công việc tác động trực tiếp vào vật chất, AI hiện đã có thể đảm đương hơn một nửa khối lượng công việc hiện nay", Elon Musk nhận định.

Theo tỷ phú, cột mốc quan trọng nhất của AI sẽ xuất hiện trong năm 2026. Ảnh: Builtin.

Sự thay đổi này tạo ra một áp lực sinh tồn khốc liệt trên thương trường: các doanh nghiệp vận hành thuần túy bằng AI sẽ dễ dàng đè bẹp những đối thủ truyền thống trong một cuộc đua không cân sức.

Để xoa dịu nỗi lo thất nghiệp hàng loạt, Musk đề xuất khái niệm "Thu nhập cao phổ quát" (UHI) thay vì "Thu nhập cơ bản phổ quát" (UBI) truyền thống. Ông tin rằng khi chi phí lao động bị loại bỏ, giá thành sản phẩm sẽ giảm xuống mức kịch sàn - chỉ tương đương chi phí nguyên liệu và điện năng. Khi đó, nhân loại sẽ bước vào kỷ nguyên của sự dư dả, nơi mọi nhu cầu vật chất đều được đáp ứng tối đa.

Tuy nhiên, vị tỷ phú cũng thẳng thắn chỉ ra mặt trái của viễn cảnh này: sự thịnh vượng tột độ sẽ đi kèm với bất ổn xã hội chưa từng có. Musk lo ngại về một "khoảng trống giá trị" khi con người không còn bị thách thức và không cần chứng minh năng lực thông qua lao động.

Nếu không sớm định hình một tầm nhìn mới về ý nghĩa sự sống, nhân loại có thể rơi vào tình trạng khủng hoảng hiện sinh và sụp đổ trong chính sự thịnh vượng của mình.