Những công trình biểu tượng đóng góp vào tăng trưởng
Sau lễ khởi công, khánh thành ngày 19/12/2025, nhiều dự án lớn tại Hà Nội, được xem xét, thông qua và triển khai với nhịp độ nhanh hơn hẳn trước đây; các quy trình vốn phức tạp được rút gọn, các nút thắt được tháo gỡ theo tinh thần quyết liệt.
Các đại dự án diễn ra đúng thời điểm Việt Nam chính thức đặt mục tiêu tăng trưởng GDP khoảng 10% từ nay đến năm 2030.
Trao đổi với PV Tiền Phong, TS. Phạm Ngọc Hương Quỳnh - chuyên gia Trường Đại học Kinh tế, Đại học Quốc gia Hà Nội - cho biết, trong số đại công trình vừa khởi công , một dự án tiêu biểu Hà Nội là Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng.
Theo bà Quỳnh, Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng không chỉ có giá trị đối với Hà Nội mà còn với toàn vùng Đồng bằng sông Hồng, nơi đóng góp khoảng 40% GDP cả nước , theo thống kê của Tổng cục Thống kê năm 2023. Khu vực này bao gồm các tỉnh thành như Hà Nội, Bắc Ninh, Hải Phòng, Hưng Yên, Hải Dương… Đây là vùng đô thị và công nghiệp phát triển năng động nhất miền Bắc. Điều này cũng góp phần đóng góp cho tăng trưởng chung của đất nước trong năm nay.
Quang cảnh 2 bên sông Hồng (ảnh: Hoàng Mạnh Thắng).
Bà Quỳnh phân tích, việc kết nối không gian đô thị ven sông với các tuyến đường vành đai lớn như Vành đai 4 (đang xây dựng với tổng vốn hơn 100.000 tỷ đồng) và các cao tốc quốc gia tạo ra một mạng lưới giao thông có tính liên vùng cao. Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng vì thế sẽ là nút kết nối chiến lược giữa vận tải đường bộ, đường sắt đô thị, và không gian đô thị ven sông, tạo động lực lan tỏa phát triển.
Về kinh tế, việc hình thành một trục phát triển ven sông quy mô lớn sẽ nâng cao hiệu quả sử dụng đất đô thị, tạo ra nguồn lực tài chính quan trọng cho thành phố thông qua đấu giá đất, thu ngân sách và thu hút đầu tư xã hội. Thực tế cho thấy, tại nhiều khu vực ven sông Hồng, giá trị bất động sản đã cao hơn mức trung bình toàn thành phố từ 20-30%, phản ánh tiềm năng gia tăng giá trị kinh tế khi không gian ven sông được quy hoạch và khai thác bài bản.
Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng mở ra dư địa lớn cho phát triển dịch vụ, du lịch và các ngành kinh tế sáng tạo. Hà Nội hiện đón khoảng 4,5 - 5 triệu lượt khách quốc tế mỗi năm, nhưng tỷ lệ chi tiêu và thời gian lưu trú còn thấp so với các đô thị lớn trong khu vực.
Việc hình thành các tuyến đi bộ, không gian văn hóa, lễ hội, bến thuyền và các hoạt động du lịch ven sông sẽ góp phần đa dạng hóa sản phẩm du lịch, thúc đẩy kinh tế đêm và nâng cao giá trị gia tăng của ngành dịch vụ đô thị. Đây là hướng đi phù hợp với chiến lược phát triển công nghiệp văn hóa và kinh tế ban đêm mà thành phố đang theo đuổi.
Cần nâng cao hiệu quả đầu tư công
Để đạt tăng trưởng cao 2 con số, nhiều chuyên gia cho rằng việc đầu tư công rất quan trọng.
Mới đây, tại Hội thảo “Xác lập mô hình tăng trưởng kinh tế gắn với tái cơ cấu nền kinh tế Việt Nam giai đoạn 2026 - 2030”, TS. Cấn Văn Lực - thành viên Hội đồng tư vấn Chính sách của Thủ tướng Chính phủ - khẳng định, đầu tư công giữ vai trò “dẫn dắt”, là “vốn mồi” của nền kinh tế, chiếm khoảng 17,2% tổng vốn đầu tư toàn xã hội giai đoạn 2021-2025.
Nhìn từ kinh nghiệm quốc tế, ông Lực chỉ rõ Trung Quốc trong thời kỳ tăng trưởng cao có tỷ lệ đóng góp của vốn tới 58,7%; Hàn Quốc khoảng 50,1%; Singapore 37,8%. Tại Việt Nam, giai đoạn 2001-2010, yếu tố vốn đóng góp cao nhất với 54,7%; năm 2025, ước tính vốn đóng góp 44,1%, lao động 8,9%, phần còn lại thuộc về năng suất các nhân tố tổng hợp (TFP).
Dù đầu tư công dành 80% cho cơ sở hạ tầng, song cơ cấu cũng chưa cân đối. Theo đó, hạ tầng giao thông chiếm 22% tổng vốn đầu tư công; năng lượng 32,3%; thông tin - truyền thông 12%; hạ tầng bền vững 26,1%; trong khi nước sạch chỉ chiếm 0,7%.
Ông Lực nhấn mạnh, cần cơ cấu lại và nâng cao hiệu quả đầu tư công, quan trọng không kém việc tăng quy mô vốn. Theo đó, đầu tư công cho hạ tầng nên giảm dần về mức 50-55% tổng vốn đầu tư công, tương đương các nước trong khu vực; đồng thời tăng chi cho giáo dục đào tạo lên tối thiểu 20%, y tế 10-12%, khoa học công nghệ 3-5%.
Cùng với đó, cần cập nhật và hoàn thiện Bộ tiêu chí đánh giá hiệu quả dự án đầu tư công; đầu tư tránh dàn trải, tập trung khoảng 3.000 dự án đầu tư công; xử lý dứt điểm gần 3.000 dự án vướng mắc, tồn đọng...
Ông Lực cũng cho rằng, cần phát triển đồng bộ và cân bằng hơn thị trường tài chính, tăng cường hợp tác quốc tế và đa dạng hóa kênh huy động vốn, hướng tới xây dựng Đề án cải cách toàn diện khu vực tài chính. Do cơ cấu thị trường hiện mất cân đối, hệ thống ngân hàng hàng năm đẩy vốn tín dụng ra nền kinh tế, tăng 17-18%/năm, khiến dư nợ tín dụng/GDP tiến gần 150% cuối năm 2025, tạo áp lực lớn. Vì vậy, việc xem xét lại cấu trúc thị trường tài chính là rất cần thiết để phân bổ nguồn lực hiệu quả hơn và hỗ trợ tăng trưởng bền vững.