Việt Nam vào nhóm 15 nền thương mại lớn nhất: Giải mã xuất nhập khẩu hơn 920 tỉ USD

* Ông chia sẻ cụ thể hơn các chiến lược để xuất khẩu nâng chất gắn với nâng cao nội lực doanh nghiệp nội địa với sức cạnh tranh tốt hơn, trước mắt là trong năm 2026?

- Đây là những định hướng trọng tâm trong chiến lược xuất nhập khẩu thời gian tới. Trong đó, Bộ Công Thương xác định phát triển sản xuất trong nước và công nghiệp hỗ trợ là nền tảng để tạo ra nguồn hàng có chất lượng, thúc đẩy xuất khẩu bền vững.

Các giải pháp tập trung đó là tiếp tục nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp xuất khẩu, đặc biệt là doanh nghiệp trong nước. Thông qua việc hoàn thiện thể chế, cải cách thủ tục hành chính, đẩy mạnh chuyển đổi số. Tăng cường hỗ trợ doanh nghiệp đáp ứng quy tắc xuất xứ, tiêu chuẩn kỹ thuật để nâng cao tính bền vững và khả năng chống chịu trước biến động thị trường.

Bộ sẽ tiếp tục đa dạng hóa thị trường và chuỗi cung ứng tiếp tục là định hướng xuyên suốt. Đó là việc thúc đẩy khai thác hiệu quả các FTA đã ký kết, mở rộng và phát triển các thị trường mới và thị trường tiềm năng tại Trung Đông, châu Phi, Nam Á và Mỹ Latin; hỗ trợ doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào các chuỗi cung ứng, giảm phụ thuộc vào một số thị trường hoặc đối tác truyền thống.

Cùng với đó là công tác xúc tiến thương mại với phát triển thương hiệu và nâng cao vị thế hàng hóa Việt Nam theo hướng chuyên sâu, có trọng tâm trọng điểm; chú trọng kết nối doanh nghiệp Việt Nam với các nhà phân phối lớn, hệ thống bán lẻ quốc tế, đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp xây dựng và bảo vệ thương hiệu, nâng cao uy tín và hình ảnh hàng hóa Việt Nam trên thị trường quốc tế.

Đóng góp của doanh nghiệp trong nước ngày càng quan trọng

Đáng chú ý, kết quả này có sự đóng góp ngày càng quan trọng của khu vực doanh nghiệp trong nước. Trong 11 tháng năm 2025, khối này đạt kim ngạch khoảng 103,6 tỉ USD.

Nhiều doanh nghiệp đã đầu tư công nghệ, nâng cao năng lực quản trị, đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật, quy tắc xuất xứ, từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị và chuỗi cung ứng toàn cầu, thay vì chỉ tập trung vào các công đoạn gia công.

Đây là nền tảng quan trọng để doanh nghiệp nội tiếp tục nâng cao vị thế và đóng góp tích cực hơn cho tăng trưởng xuất khẩu của Việt Nam.

* Ông Phạm Văn Việt (Phó chủ tịch Hiệp hội Dệt may - Thời trang TP.HCM):

Nâng cao sức cạnh tranh của doanh nghiệp Việt

Trong bối cảnh kinh tế thế giới còn nhiều biến động, ngành dệt may Việt Nam đã gặt hái được những kết quả ấn tượng.

Kim ngạch xuất khẩu toàn ngành ước đạt 46 tỉ USD, tăng khoảng 5% so với năm 2024, và ngành dệt may đang đặt kỳ vọng lớn vào năm 2026 với mức tăng trưởng hai con số.

Các dấu hiệu tăng trưởng sẽ rõ nét hơn từ quý 2-2026, và bắt đầu bùng nổ trở lại vào quý 4 khi xung đột quốc tế dịu bớt và các rào cản thuế quan được nới lỏng.

Bên cạnh đó, với dân số 100 triệu người, thị trường nội địa là một thị trường đầy tiềm năng mà các doanh nghiệp Việt cần phải chú trọng hơn nữa. Để hiện thực hóa các mục tiêu tăng trưởng, doanh nghiệp Việt phải thực hiện hai thay đổi cốt lõi.

Đó là ứng dụng công nghệ cao và trí tuệ nhân tạo khi cần vào tất cả các công đoạn từ thiết kế, quản lý sản xuất đến tìm hiểu thị trường. Đặc biệt là cần chủ động nguồn nguyên liệu khi đây vẫn là điểm yếu của nhiều doanh nghiệp hiện chưa tự chủ được nguồn cung ứng, dẫn đến sự phụ thuộc và tăng trưởng thấp trong những năm qua.

Để giữ vững vị thế, ngành dệt may cần những chính sách hợp lý từ Nhà nước để hỗ trợ doanh nghiệp nội địa xây dựng sức mạnh từ bên trong, từ chủ động nguyên liệu, thay đổi công nghệ và đáp ứng các tiêu chuẩn xanh của thế giới.

* Ông Đỗ Phước Tống (Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp cơ khí - điện TP.HCM):

Kỳ vọng có thêm nhiều đơn hàng, thị trường mới

Ngành công nghiệp Việt Nam đang đứng trước những tín hiệu tích cực khi nhu cầu đặt hàng tại các thị trường đang tăng lên.

Điều này giúp cho các doanh nghiệp sản xuất, xuất khẩu duy trì các bạn hàng truyền thống, có thêm đơn hàng mới và bạn hàng, thị trường mới.

Tôi kỳ vọng sang năm 2026 tình hình kinh tế thế giới phục hồi và phát triển, giúp doanh nghiệp tạo ra công ăn việc làm nhiều hơn, đóng góp nhiều hơn cho nền kinh tế đất nước.

Dù kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam đạt con số ấn tượng, song cần lưu ý phần lớn giá trị này vẫn đến từ khối doanh nghiệp FDI; số lượng doanh nghiệp thuần Việt có quy mô lớn, đủ sức đóng vai trò đầu mối trong chuỗi cung ứng toàn cầu hiện chưa nhiều.

Một trong những rào cản lớn nhất đối với doanh nghiệp là nguồn lực tài chính và khả năng tiếp cận vốn. Dù vậy, với sự "máu lửa" và lòng đam mê của doanh nghiệp Việt, tôi cho rằng doanh nghiệp cần mạnh dạn đầu tư máy móc mới để nâng cao tính cạnh tranh và chất lượng sản phẩm.

Bên cạnh đó, việc quản trị tốt và đáp ứng các yêu cầu khắt khe về ESG (bộ ba tiêu chuẩn về môi trường - xã hội và quản trị) là điều kiện bắt buộc để vượt qua các kỳ kiểm tra của các chuỗi cung ứng quốc tế.

Ngoài ra, tôi kỳ vọng Chính phủ sẽ có những chính sách hỗ trợ rõ rệt hơn nữa, tạo ra "bệ đỡ" vững chắc để doanh nghiệp tư nhân Việt Nam đủ sức vươn mình, không bị lép vế ngay trên sân nhà.