05/01/2026 00:30

Ông Trump ra lệnh bắt Tổng thống Venezuela đưa về Mỹ xét xử: Pháp luật Mỹ quy định thế nào?

Cuộc tấn công của Washington vào Venezuela và bắt giữ, đưa ông Maduro về Mỹ xét xử dẫn đến nhiều phản ứng trái chiều về tính hợp pháp của hành động này.

Chiều 3-1 (giờ Việt Nam), một loạt tiếng nổ vang giữa trời đêm Caracas của Venezuela. Không lâu sau đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump thông tin trên mạng xã hội quân đội Mỹ đang thực hiện chiến dịch tấn công trên lãnh thổ quốc gia Nam Mỹ và đã bắt được tổng thống nước này, ông

Tổng thống Venezuela Nicholas Maduro bị Mỹ truy nã từ năm 2020 và không được Washington công nhận tính chính danh - Ảnh: AFP

Theo Đài CBS, từ góc độ pháp lý nội địa Mỹ, ông Maduro là tội phạm đã bị truy nã nhiều năm. Năm 2020, tòa án Mỹ truy tố Tổng thống Venezuela cùng nhiều cá nhân khác với cáo buộc khủng bố ma túy, treo thưởng 15 triệu USD cho thông tin dẫn đến việc bắt giữ ông.

Cùng năm, cơ quan công tố liên bang Mỹ đã cáo buộc ông Maduro và một số quan chức cấp cao khác của Venezuela hợp tác với nhóm du kích Colombia FARC (Fuerzas Armadas Revolucionarias de Colombia) để buôn lậu cocaine và vũ khí vào Mỹ.

Tháng 1-2025, khi còn chưa "ấm ghế" tổng thống, Ông Trump ra lệnh tấn công Venezuela, bắt Tổng thống Maduro có hợp pháp? - Ảnh 3.

Đám cháy bốc lên tại Fuerte Tiuna, khu phức hợp quân sự lớn nhất của Venezuela, sau cuộc tấn công ngày 3-1 - Ảnh: AFP

Bất chấp những cáo buộc của Washington, nhiều chuyên gia quốc tế đã bày tỏ nghi ngại về mức độ hợp pháp của hành động tấn công Venezuela.

Cây bút David Blevins của đài Sky News khẳng định việc ông Trump không có mặt ở Nhà Trắng mà ở Mar-a-Lago khi cuộc tấn công xảy ra không còn là điều bất ngờ.

"Tuy nhiên không ai lường trước được dòng tiếp theo, rằng 'Tổng thống Nicolas Maduro cùng vợ ông đã bị bắt giữ và đưa ra khỏi đất nước'. Hãy hiểu rõ điều này: đây là một bước leo thang đáng kể trong cuộc đối đầu chính trị kéo dài giữa ông Trump và nhà lãnh đạo Venezuela", ông Blevins bình luận.

Cây bút Sky News cho rằng với những căng thẳng diễn ra trong nhiều tháng qua, việc Mỹ tấn công trên bộ vào Venezuela đã gần như trở thành điều không thể tránh khỏi.

Một tàu chở dầu bị Mỹ bắt giữ khi cập cảng Venezuela vài ngày trước - Ảnh: AFP

Đáng chú ý, trong bài phân tích được trang tin chuyên về các vấn đề pháp lý Jurist đăng ngày 2-1 (chỉ một ngày trước cuộc tấn công), cựu quan chức an ninh quốc gia cấp cao của Mỹ kiêm công tố viên trưởng sáng lập của Tòa án đặc biệt Liên hợp quốc Sierra Leone David M. Crane đã khẳng định các cuộc tấn công của Mỹ vào các mục tiêu Venezuela trong nửa cuối năm 2025 hoàn toàn không có cơ sở pháp lý.

Ông Crane khẳng định: "Theo luật pháp quốc tế, chủ quyền quốc gia là bất khả xâm phạm. Một quốc gia không được sử dụng vũ lực bên trong lãnh thổ quốc gia khác nếu không có sự đồng ý của nước đó, sự cho phép của Hội đồng Bảo an hoặc cơ sở tự vệ hợp lệ. Dường như không có điều kiện nào trong số này đã được Mỹ đáp ứng".

Về quyền tự vệ, ông Crane cho rằng chính quyền Mỹ "không chứng minh được Venezuela đã phát động hoặc đang chuẩn bị cận kề một cuộc tấn công vũ trang nhằm vào Mỹ".

Ông nhấn mạnh các cáo buộc của Washington rằng các tàu bị tấn công "có thể" đang chở ma túy, hoặc các băng đảng "có thể" có liên hệ với chính quyền ông Maduro "không đáp ứng yêu cầu nghiêm ngặt về tính cận kề theo Điều 51 Hiến chương Liên hợp quốc".

"Các lý lẽ biện minh liên tục thay đổi của chính quyền Mỹ, từ việc chỉ định khủng bố, cáo buộc liên kết với tổ chức tội phạm ma túy, đến tuyên bố các tàu thuyền 'đang hướng về phía Mỹ' đều không đạt ngưỡng pháp lý để viện dẫn quyền tự vệ", ông Crane kết luận.

Nga gay gắt lên án Mỹ 'xâm lược vũ trang Venezuela', Tây Ban Nha muốn làm trung gian hòa giải

Nhiều quốc gia đã lên tiếng phản ứng sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố quân đội Mỹ tiến hành cuộc tấn công quy mô lớn vào thủ đô Caracas của Venezuela và bắt giữ Tổng thống Nicolas Maduro.