Tuyên bố của Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen được đưa ra để đáp trả phát biểu mới nhất của Tổng thống Mỹ Donald Trump, rằng hòn đảo chiến lược, giàu khoáng sản ở Bắc Cực này cần nằm dưới sự kiểm soát của Mỹ.
Căng thẳng giữa hai nước thành viên NATO diễn ra sau khi Mỹ triển khai hành động quân sự ở Venezuela, bắt giữ vợ chồng Tổng thống Nicolas Maduro và đưa về Mỹ, khiến cả thế giới bàng hoàng và làm gia tăng lo ngại ở Đan Mạch và Greenland.
Greenland là một lãnh thổ bán tự trị thuộc Vương quốc Đan Mạch, do đó cũng là một phần của NATO.
Bà Frederiksen và Thủ hiến Greenland Jens Frederik Nielsen đã chỉ trích mạnh mẽ phát biểu của tổng thống Mỹ và cảnh báo về những hậu quả thảm khốc. Nhiều nhà lãnh đạo châu Âu cũng lên tiếng bày tỏ sự đoàn kết với họ.
“Nếu Mỹ chọn cách tấn công quân sự một quốc gia NATO khác, mọi thứ sẽ dừng lại. Điều đó bao gồm cả NATO của chúng ta và sự bảo đảm an ninh đã được duy trì kể từ khi kết thúc Thế chiến 2”, bà Frederiksen phát biểu trên đài truyền hình TV2 của Đan Mạch ngày 5/1.
Ông Trump đã nhiều lần nói đến chuyện Mỹ muốn kiểm soát Greenland và không loại trừ khả năng sử dụng lực lượng quân sự để kiểm soát hòn đảo này. Hôm 4/1, nhà lãnh đạo Mỹ nói với báo chí: “Hãy bàn về Greenland trong 20 ngày nữa”. Điều này càng làm gia tăng lo ngại Mỹ đang lên kế hoạch can thiệp vào Greenland trong tương lai gần.
Thủ tướng Frederiksen cũng cho rằng “nên xem xét nghiêm túc” việc ông Trump nói muốn Greenland. “Đan Mạch sẽ không chấp nhận tình huống mà chúng tôi và Greenland bị đe dọa theo cách này”, bà nói.
Trong cuộc họp báo ngày 4/1, Thủ hiến Nielsen nói rằng không thể so sánh Greenland với Venezuela. Ông kêu gọi người dân giữ bình tĩnh và đoàn kết.
“Chúng ta không ở trong hoàn cảnh phải nghĩ đến chuyện sẽ có một cuộc chiếm đóng chỉ sau 1 đêm… Tình hình không đến mức Mỹ có thể dễ dàng chinh phục Greenland”, ông nói.
Ngày 4/1, Tổng thống Trump chế giễu những nỗ lực của Đan Mạch trong việc tăng cường an ninh cho Greenland. Ông nói rằng người Đan Mạch đã bổ sung “một chiếc xe trượt tuyết chó kéo” vào kho vũ khí của vùng lãnh thổ Bắc cực này.
“Hiện tại nó rất chiến lược. Greenland đang bị bao quanh bởi các tàu của Nga và Trung Quốc khắp nơi”, ông Trump nói với các phóng viên.
“Chúng ta cần Greenland từ góc độ an ninh quốc gia, và Đan Mạch sẽ không thể làm được điều đó”, ông nói thêm.
Bộ Chiến tranh Mỹ vẫn điều hành căn cứ không gian Pituffik ở tây bắc Greenland. Căn cứ này được xây dựng sau khi Mỹ và Đan Mạch ký thỏa thuận quốc phòng năm 1951. Nơi đây hỗ trợ về cảnh báo tên lửa, phòng thủ tên lửa và giám sát không gian cho Mỹ và NATO.
Mối quan hệ đối tác giữa Mỹ và Đan Mạch được duy trì trong nhiều năm qua. Đan Mạch mua máy bay chiến đấu F-35 của Mỹ và chỉ mới năm ngoái, Quốc hội Đan Mạch thông qua dự luật cho phép Mỹ đặt căn cứ quân sự trên lãnh thổ Đan Mạch.
Luật này mở rộng thỏa thuận quân sự được ký năm 2023, để cho phép quân đội Mỹ tiếp cận rộng rãi các căn cứ không quân của Đan Mạch. Những người chỉ trích cho rằng quyết định này đã nhượng chủ quyền của Đan Mạch cho Mỹ.
