Gọi tên là một, hai, ba

Càn Long là một ông vua vĩ đại với Trung Quốc, thời gian tại vị của ông cũng thuộc hàng dài nhất (hơn 60 năm). Dấu ấn của ông trong lịch sử thì không bàn tới ở đây, nhưng "dấu ấn" của ông trong nền mỹ thuật thì cần nói.

con dấu - Ảnh 1.

Tượng Thoại Ngọc Hầu mới toanh được đặt trong lăng Thoại Ngọc Hầu để nhiều người cúng gây bức xúc nhiều ngày qua - Ảnh: BỬU ĐẤU

Tương truyền, trên một bức thư pháp 28 chữ của Vương Hi Chi (thư pháp gia sống trước đời Thanh hơn ngàn năm), Càn Long đã đóng vào đó tới 170 Gọi tên là một, hai, ba - Ảnh 2.Vì sao thay tượng Thoại Ngọc Hầu mới có tên, logo và chữ ký doanh nghiệp cho tượng cũ tại đền thờ?ĐỌC NGAY

Có thể ông nghĩ đóng dấu cá nhân lên tác phẩm của người khác cũng là một cách làm sang cho tác phẩm của các vĩ nhân. 

Hoặc chẳng qua ông muốn đánh dấu sở hữu như ngày nay người ta tạo dấu chìm trên văn bản để bảo vệ bản quyền?

Dẫu sao, đó là chuyện hồi xưa. Ngay cả một ông vua cũng không tránh khỏi cái mãnh lực của việc lưu dấu lại với đời. 

Huống chi là những quần chúng cần lao như chúng ta. Những người vô danh trong lịch sử. Những người cùng lắm, như tên sách của Ocean Vuong, là "một thoáng ta rực rỡ ở nhân gian".

Nhân gian này đã tồn tại trước ta lâu lắm rồi và sẽ tồn tại sau ta còn thêm rất lâu nữa. Dù ta có lưu lại trên cõi đời này đến trăm năm, thì với Trái đất, khoảng thời gian ấy chỉ là một thoáng mà thôi.

Trong một thoáng ấy ta vui chơi, ta buồn tủi, ta loanh quanh đến mấy mươi năm rồi ta nhận ra mình vẫn còn ngơ ngác với đời. Như anh chàng thạch hầu trong truyện Tây Du dù đã có gan đại náo thiên cung nhưng khi đứng trước "trụ trời" vẫn không quên ghi lại mấy chữ "Tề Thiên Đại Thánh từng ghé đây chơi".

Tề Thiên là ông tổ của ngành viết bậy. Trên những băng ghế công viên, trên thân cây cổ thụ, trên những cột trụ của đền chùa miếu mạo, ta thường thấy những cái tên được khắc, được viết lên. Những cái tên xa lạ với ta.

Giữa những cái tên là hình trái tim. Giữa những cái tên là dấu cộng. Giữa những cái tên là lãng quên. Chính người viết lên băng ghế, thân cây, cột trụ ở khắp nơi chắc cũng không nhớ là mình đã từng viết bậy vẽ bậy ở một chốn công cộng hay danh thắng, di tích nào đó.

Trí nhớ của ta cũng chỉ một thoáng, cũng giống như đời sống ta cũng chỉ một thoáng trên thế gian này.

Với Anne Frank, "một thoáng" ấy là mười bốn năm. Sinh mạng của cô bị tước đoạt trong cuộc chiến thảm khốc nhất lịch sử nhân loại. Cô để cho đời một cuốn nhật ký sẽ kéo dài một thoáng ở nhân gian của cô đến tận ngày nay.

Không phải ai trong chúng ta cũng làm được như Anne Frank. Nhưng không sao cả, chúng ta còn nhiều cách.

Tôi nhớ trên nẻo đường thiên lý mình từng đi qua không biết bao nhiêu cây cầu, nho nhỏ thôi, bắc qua dòng nước hẹp. Những cây cầu mang cái tên ví dụ như cầu Ông Mười Ba, cầu Bà Mười Một.

Lữ khách đi qua không ai biết Ông Mười Ba, Bà Mười Một là ai. Dân địa phương dễ chừng có người quên người nhớ. Họ để lại một cái tên mà như muốn tự bôi xóa mình giữa đời. Một ông mười ba giữa muôn vàn ông mười ba. Một bà mười một giữa tỉ bà mười một.

Hay những băng ghế đá thường rải rác khắp sân trường. Những băng ghế đá ghi tên những doanh nghiệp, những cá nhân đến từ khắp mọi nơi.

Những nơi mà mấy đứa học sinh ngồi trên băng ghế ấy có khi cả đời không bao giờ đặt chân đến. Thì đã sao? Chẳng phải chúng ta đã một thoáng ở bên nhau.

Được nhớ đến, được để lại dấu ấn là một nhu cầu thành thực và chính đáng. Có nhiều cách ý nhị để thực hiện nhu cầu đó. Nhưng trên đường đời, ngay cả khi chúng ta thấy những dấu ấn không được ý nhị gì, có lẽ ta cũng chỉ nên nở một nụ niêm hoa vi tiếu.

Bùi Giáng hay dùng cụm "niêm hoa vi tiếu" này. Sẵn đây cũng có mấy câu Bùi Giáng: Hỏi tên? Rằng biển xanh dâu / Hỏi quê? Rằng mộng ban đầu rất xa / Gọi tên là một, hai, ba / Đếm là diệu tưởng, đo là nghi tâm.

Nếu trót đo đếm tuổi tên quê quán rồi thì cũng không sao hết. Cứ nhớ đến một ông vua như Càn Long còn quen tay đóng cả trăm con dấu như thể sợ không ai biết mình mà.

Gọi tên là một, hai, ba - Ảnh 1.Yêu cầu kiểm tra thông tin tượng Thoại Ngọc Hầu có tên, logo và chữ ký doanh nghiệp

Ngày 3-1, Văn phòng UBND tỉnh An Giang đã ban hành văn bản yêu cầu “kiểm tra, xử lý thông tin báo Tuổi Trẻ Online phản ánh ngày 1-1” liên quan việc thay đổi tượng Thoại Ngọc Hầu, trong đó pho tượng mới có gắn tên, logo và chữ ký doanh nghiệp.

Đọc tiếp Về trang Chủ đề